ANTWERPEN - De duurzaamste jeans ter wereld

December 2, 2017

Er was eens... een ondernemer uit Antwerpen, die bij een kwiek en opgewekt groepje KVLV-leden zijn revolutionair idee uit de doeken kwam doen. En dat mag je behoorlijk letterlijk nemen.

.

De ondernemer heet Tom Duhoux en draagt een jeans. Een goed jaar geleden lanceerde hij het label "HNST" (spreek uit als "honest"), waaronder hij de eerste jeans die voor 50% uit gerecycleerde vezels bestaat op de markt wil brengen. Een jeans die voor de helft uit hergebruikt materiaal bestaat, dat is verbijsterend veel. Het gerecycleerde denim waar ketens als H&M mee pronken bevat zo'n vijfde aan vezels die werden teruggewonnen uit ingezamelde kledij. En het erg vooruitstrevende MUD Jeans, dat haar jeansbroeken uitleent en weer terugneemt na gebruik, kan bogen op een aardige score van 20%. 

 

 

Tom's aanpak bestaat uit het vermengen van gebruikte jeansvezels met Tencel, een vezel gemaakt uit houtpulp die werd ontwikkeld door het Oostenrijkse Lenzing. Het vezelmengsel wordt in Spierle-Helkijn terug tot garen gesponnen door de European Spinning Group, veteranen van de Kortrijkse textielindustrie, waarna het garen naar een Italiaanse weverij wordt gestuurd. De broeken en salopetten die Tom over enkele weken wil aanbieden, zijn dan ook van naadje tot draadje in Europa gemaakt. Dat kan tellen: een jeansbroek legt vele duizenden kilometers af voor hij in onze kleerkast belandt, een levenscyclus die begint op de katoenvelden van pakweg Senegal en via een odyssee langs tal van Aziatische spinnerijen, weverijen en verffabrieken uiteindelijk in onze vertrouwde winkelstraat verschijnt. 

 

Peanuts 

Het verzamelde gezelschap laat het garen en doek dat Tom heeft meegebracht gretig door de handen gaan. Allemaal goed en wel, wordt er gezucht, maar het prijskaartje (145 euro) knelt. "Denk je dat jonge dertigers, met een gezin en een huis dat moet worden afbetaald, zoveel gaan neertellen voor een broek?" vraagt iemand kritisch. Tonny, de eigenaar van de Supergoods-winkel in Mechelen waar we ons bevinden, glimlacht minzaam. "Het is waar, de gemiddelde jeans kost 30 euro - peanuts. Maar misschien is de vraag niet hoeveel we willen betalen, maar hoeveel jeansbroeken we eigenlijk nodig hebben?"

 

Tom haalt intussen laconiek de schouders op: "Ach, die bodemprijzen vormen in feite geen concurrentie voor mij," verzekert hij ons. "Want ik probeer het helemaal anders aan te pakken. In onze maatschappij lijkt het begrip 'succes' te duiden op iemand die veel geld verdient. Maar wie goed boert, strijkt in feite de winst op door zoveel mogelijk kosten op de maatschappij af te wentelen: vervuiling, lage lonen, noem maar op. En dat vind ik niet minder dan crimineel."

 

Doe-het-zelf 

"Kunnen we de stof ook aan de meter bij jou kopen?" oppert iemand intussen. Haar vraag krijgt meteen bijval en er wordt met veel enthousiasme gereageerd wanneer Tom bevestigend antwoordt. Ook kleine ontwerpers en hobbyisten kunnen dus met het gerecycleerd denim aan de slag. Misschien schuilt de sterkte van het HNST-model wel net hierin: de jeans werd niet alleen met oog voor het milieu gemaakt, maar voelt als product ook erg lokaal en toegankelijk aan. 

 

Een streekproduct, zou je kunnen zeggen. Per slot van rekening werden alle oude broeken waar Tom mee aan de slag gaat - 6003 in totaal - in het Antwerpse opgehaald (met extra ophaalpunten in de rest van Vlaanderen). Het was dan ook de bedoeling dat wie z'n oude jeans had ingeleverd, korting zou krijgen op een HNST-exemplaar. Dat bleek naderhand moeilijk haalbaar, maar het concept bleef wel overeind: HNST brengt recyclage dichter dan ooit bij de consument, die zelf z'n steentje bijdraagt aan de materiaalkringloop. 

 

 

Urban fibres en het nieuwe inzamelen 

"Urban fibres" is de term die Tom hiervoor in het leven heeft geroepen. Zo heeft hij het over "harvesting", het oogsten van bruikbaar materiaal in stedelijke omgevingen zoals Vlaanderen, waarbij iedereen in eigen huis op zoek kan gaan naar denim-stukken die een tweede leven verdienen. Het vormt een welkome afwisseling in de vastgeroeste retourketen voor kledij in ons land. Anders dan de vertrouwde gele containers in het straatbeeld, die bitter weinig vertellen over de eindbestemming van wat je er in dropt, komt de materiaalcirkel bij HNST heel tastbaar tot leven. 

 

De aanzwellende kritiek rond gebrekkige transparantie is niet het enige zorgenkind van de bedrijven en organisaties die instaan voor het inzamelen van textiel. Ook in de afvalsector kent de Fast Fashion-trend namelijk geen genade. De kledij die wordt ingezameld is van steeds lagere kwaliteit, gezien de doordeweekse consument vooral méér en goedkoper shopt, terwijl het sorteren van de groeiende afvalstapel hoge arbeidskosten met zich meebrengt. Bovendien lijkt de vraag naar gerecupereerde kledij in de Oost-Europese en Afrikaanse afzetmarkten gevoelig in te krimpen. 

 

Quo vadis?

Afrikaanse regeringen spreken zich bijvoorbeeld steeds ondubbelzinniger uit over de kwalijke effecten van de instroom aan textielafval. Zo sluiten de landen van de Oost-Afrikaanse gemeenschap (Burundi, Oeganda, Kenia, Rwanda en Tanzania) binnenkort de deuren voor tweedehandskledij, in een poging om de lokale textielindustrie uit het slop te halen. Ook China lijkt het Westers afval tegenwoordig de rug te willen toekeren, denk maar aan de recente "National Sword"-campagne die het invoeren van post-gebruik plastic en papier wil verbieden. 

 

De impact op de recyclagewereld blijft vooralsnog onduidelijk, maar daarop hoeven initiatieven als HNST en de "Urban fibres” niet te wachten. Zij stippelen alvast de weg uit naar een meer innovatieve, kleinschalige en laagdrempelige inzameling, gefocust op specifieke materiaal-kringlopen. De hamvraag draait dan vooral rond de zogeheten “economies of scale” en "economies of scope": op welke schaal moet het inzamelen en recycleren gebeuren, opdat het commercieel levensvatbaar wordt om gerecycleerde jeans in Europa te produceren? En hoe kan een synergie tussen productie, consumptie en recyclage daarbij economisch en ecologisch voordeel opleveren? 

 

 

Foto's: HNST - alle rechten voorbehouden. 

Meer info: https://www.letsbehonest.eu

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

De kringloop loopt spaak: wie maakt het textiel van de toekomst?

November 15, 2018

Terug naar de circulaire economie: over voddenrapers en de dingen die voorbijgaan

September 18, 2018

1/11
Please reload

Alle rechten voorbehouden. Niets van de op deze website gepubliceerde gegevens mag worden verveelvoudigd, in enige vorm of op enige wijze, zonder uitdrukkelijke voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur. Contacteer crepedechine.blog@gmail.com 

  • White Twitter Icon
  • Grey Pinterest Icon